Search

tuannyriver

website & blog of Tuan Hoang, Pepperdine University

Category

Bài tiếng Việt

Lịch sử nước Mỹ #6: Người da đỏ miền đồng bằng

Sau khi tìm hiểu tiền sử người da đỏ hai miền tây nam và tây bắc, chúng ta qua miền đông.  Bây giờ chúng ta vào giữa nước Mỹ, vùng đồng bằng mà người Mỹ gọi là “the Great Plains”: Đồng Bằng To Lớn, Đồng Bằng Vĩ Đại, Đại Đồng Bằng.

dongluamientay.jpg
Cò trong mùa gặt ở miền Tây, đồng bằng làm vựa lúa Việt Nam ~ pc tourdulichmientay.org

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #6: Người da đỏ miền đồng bằng”

Lịch sử nước Mỹ #5: Người da đỏ miền Đông (phần 2)

Trong phần trước, chúng ta nói về truyền thống Adena và Hopewell bên miền đông thời tiền sử.  Hai thế hệ văn hóa to lớn này thuộc vào nền văn hóa Woodland mà chúng ta có thể dịch là văn hóa Địa Mộc.  Khi chia ra theo thời gian, thì truyền thống Adena thuộc thời kỳ mà người Mỹ gọi là Early Woodland, chúng ta có thể dịch vừa sát nghĩa vừa văn chương là văn hóa Tiền Địa Mộc.  Sau văn hóa Adena thì tới văn hóa Hopewell, thuộc thời Middle Woodland tức Trung Địa Mộc.

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #5: Người da đỏ miền Đông (phần 2)”

Lịch sử nước Mỹ #4 -Người da đỏ miền Đông

Bắt đầu từ Tây Nam ta lên Tây Bắc.  Bây giờ, từ Tây Bắc chúng ta qua miền đông.

Miền Đông nghĩa là vùng phía hướng đông của sông Mississippi với diện tích rất lớn. Mà tiền sử của người da đỏ miền đông cũng có nhiều giai đoạn. Quan trọng nhất là giai đoạn từ thế kỷ thứ chín trước Công Nguyên đến đầu thế kỷ mười ba sau Công Nguyên (800 BC – 1200 AD).  Tên nói chung cho văn hóa thời gian này là văn hóa Woodland: wood là rừng và land là đất, nên chúng ta có thể dịch là văn hóa Đất Rừng – hoặc, hay hơn, là văn hóa Địa Mộc.

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #4 -Người da đỏ miền Đông”

Dịch thuật: Cá cần nước sạch

Dịch tiếng Anh qua tiếng Việt lúc dễ lúc khó, mà khó nhiều hơn dễ.  Dịch tiếng Việt ra tiếng Anh cũng vậy. Mà không chỉ dịch văn chương, triết lý, thần học; ngay cả dịch những câu ngăn ngắn cũng có lúc trắc trở. Khó nhất là tục ngữ, thường là không dịch sát được.

340F6BC0-8C2B-4252-A6BE-5ADFE79FA76D_w640_r1_s_cx0_cy6_cw0
pc voanews.com

Continue reading “Dịch thuật: Cá cần nước sạch”

Lịch sử nước Mỹ #3 -Người da đỏ miền Tây Bắc

132351-004-48510C06
Vùng da đỏ miền Tây Bắc theo bản đồ chính trị ngày nay.  Phần lớn họ sống vùng biển thuộc về tiểu bang Washington và Oregon tại Hoa Kỳ cũng như tỉnh British Columbia của Canada.  Những tên tiếng da đỏ bên trên là tên của tám nhóm người (trong tổng cộng 18 nhóm).  ~ pc Britannica.com

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #3 -Người da đỏ miền Tây Bắc”

Lịch sử nước Mỹ #2 -Người da đỏ miền Tây Nam

Xin bắt đầu bài viết với hai ba phút của một phim cao bồi tài tử Clint Eastwood mà chắc nhiều người Việt đã coi.

Đoạn phim này có dính dáng gì đến chủ đề bài viết? Câu hỏi này sẽ được trả lời phần dưới bài này.  Bây giờ,  xin chuyển từ phim qua lịch sử.

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #2 -Người da đỏ miền Tây Nam”

Lịch sử nước Mỹ #1 – Bài giới thiệu về di dân

Lịch sử nước Mỹ không dài bằng nhiều nước khác, mặc dù các chứng tích khảo cổ và địa chất định rằng người da đỏ có mặt ở Mỹ Châu hàng chục ngàn năm xưa.  Vì quá ít chứng tích tài liệu ngôn ngữ, nên hầu hết thời gian trước ông Columbus được coi là “Đất Mỹ thời tiền sử.”  Nhưng từ cuối thế kỷ 15, lịch sử đất này thay đổi mau chóng có nhiều tiến triển cũng như vấn đề, nhất là về đa dạng các chủng tộc và sắc tộc nhân loại.

US-By-Race1

Từ hướng Á Châu đi qua biển Bering đến lục địa mới, người da đỏ đã sống khắp Nam Mỹ và Bắc Mỹ bao nhiêu thế kỷ.  Rồi người da trắng bắt đầu qua vào thế kỷ 16, khi hai đế quốc Tây Ban NhaBồ Đào Nha gởi người qua thám hiểm đất đai, kiếm vàng kiếm bạc, giảng đạo Công Giáo.  Họ dùng quân đội xâm chiếm nhiều khu vực, rồi mở đồn điền trồng trọt, nhất là tại Nam Mỹ và các đảo vùng biển Caribe ở Châu Mỹ Latin. Sau này họ mua người da đen bên Phi Châu làm nô lệ lao động ở những đồn điền này.

Continue reading “Lịch sử nước Mỹ #1 – Bài giới thiệu về di dân”

History of American immigration & ethnicity in Vietnamese

It is not easy to find a redeeming feature about driving to work in metro Los Angeles.  But there is one thing that I like about my commute: reaching the end of Interstate 10 and turning into the Pacific Coast Highway, known locally as PCH.  Not only there is less traffic in the morning, but the sight and sound of the ocean emerge pleasantly – and, sometimes, the smell.  Even when dark or cold or foggy, the remaining fifteen miles of the commute have helped to lower heartbeats, lessen blood pressure, relax the mind, and, on occasions, conjure up visions and possibilities before attending to the specific and quotidian that make up the bulk of the work day.

12042847_10153610465358847_2637634305403672921_n
An early morning last October with PCH beneath the hills on the lower left ~ pc Hung Le at Pepperdine

Continue reading “History of American immigration & ethnicity in Vietnamese”

Bài giới thiệu sách về đệ nhị VNCH

BÀI GIỚI THIỆU: HỒI TƯỞNG CỦA NHỮNG NGƯỜI ĐÓNG GÓP XÂY DỰNG NỀN ĐỆ NHỊ CỘNG HÒA CỦA MIỀN NAM VIỆT NAM (1967-1975)

We have the first guest blog post, of a sort.  Tuong Vu asks to post his Vietnamese translation of the introduction to the recent volume Voices from the Second Republic of South Vietnam (1967-1975), and I am most happy to oblige.

SEAP Voices South Vietnam mockup.indd

KEEP READING!

Blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: